Trong khi các vị trí như PM, PO hay BA tập trung vào việc "Làm cái gì?" và "Khi nào xong?", thì Tech Lead (Lãnh đạo kỹ thuật) là người chịu trách nhiệm cao nhất về câu hỏi: "Làm thế nào để code chạy tốt và bền vững?"
Tech Lead thường là một kỹ sư phần mềm dày dạn kinh nghiệm (Senior Developer), người không chỉ có kỹ năng lập trình xuất sắc mà còn có khả năng dẫn dắt đội ngũ kỹ thuật.
1. Công việc chính của một Tech Lead
Đưa ra quyết định kỹ thuật: Nếu Solution Architect đưa ra bản thiết kế tổng thể, thì Tech Lead là người quyết định các chi tiết kỹ thuật cụ thể hơn (ví dụ: dùng thư viện/framework nào, cấu trúc folder ra sao).
Kiểm duyệt mã nguồn (Code Review): Đảm bảo code của các thành viên trong nhóm viết ra phải sạch, dễ hiểu, hiệu quả và không có lỗ hổng bảo mật.
Gỡ rối (Troubleshooting): Khi có những lỗi cực khó mà các Developer khác không giải quyết được, Tech Lead sẽ là người "vào sân" để xử lý.
Cố vấn (Mentoring): Đào tạo và giúp đỡ các thành viên cấp dưới (Junior/Middle) phát triển kỹ năng.
Cầu nối kỹ thuật: Giải thích cho PM hoặc PO hiểu tại sao một tính năng nào đó lại mất nhiều thời gian hơn dự kiến do những rào cản về công nghệ.
2. Phân biệt Tech Lead với Solution Architect và PM
Đây là sự nhầm lẫn phổ biến nhất:
| Tiêu chí | Tech Lead | Solution Architect (SA) | Project Manager (PM) |
| Phạm vi | Tập trung vào một đội ngũ hoặc một dự án cụ thể. | Tập trung vào nhiều hệ thống hoặc cả một hệ sinh thái. | Tập trung vào tiến độ, con người và ngân sách. |
| Viết code | Vẫn viết code (thường chiếm 30-70% thời gian). | Rất ít khi hoặc không viết code, chủ yếu vẽ sơ đồ. | Không viết code. |
| Trách nhiệm | Chất lượng code và sự phát triển của đội Dev. | Sự gắn kết giữa các thành phần kỹ thuật lớn. | Sự thành công về mặt thời gian và mục tiêu dự án. |
3. Mối quan hệ trong "bộ máy" công nghệ
Hãy quay lại ví dụ về xây dựng phần mềm:
BA/PO: Đưa ra yêu cầu: "Tôi muốn một tính năng thanh toán nhanh."
PM: Lên lịch: "Việc này phải xong trước cuối tháng."
Solution Architect: Thiết kế: "Chúng ta sẽ dùng hệ thống Microservices để xử lý thanh toán."
Tech Lead: Chỉ đạo đội ngũ: "Anh A viết module kết nối ví, anh B viết module trừ tiền. Nhớ dùng chuẩn mã hóa này để bảo mật nhé!"
4. Tại sao vị trí này lại khó?
Tech Lead là vị trí "kẹp thịt" giữa quản lý và kỹ thuật:
Họ vừa phải đủ giỏi để các lập trình viên khác nể phục.
Họ vừa phải đủ kỹ năng giao tiếp để nói chuyện với những người không biết kỹ thuật (như PM hay khách hàng).
Họ phải chịu trách nhiệm nếu hệ thống gặp sự cố kỹ thuật (bug, sập server).
Tổng kết bức tranh về các vị trí bạn đã hỏi:
BA: Người hiểu nghiệp vụ, dịch yêu cầu khách hàng.
PO: Người quyết định thứ tự ưu tiên tính năng (làm gì trước, làm gì sau).
PM: Người giữ nhịp độ dự án (đúng hạn, đúng tiền).
Solution Architect: Người thiết kế bản vẽ kỹ thuật tổng thể.
Tech Lead: Người trực tiếp dẫn dắt đội thợ xây (Dev) xây nhà đúng kỹ thuật.
DevOps: Người xây dựng quy trình tự động hóa để việc xây nhà và vận hành diễn ra trơn tru.
Bạn có thấy vị trí Tech Lead này thú vị không? Đây thường là nấc thang sự nghiệp mà hầu hết các lập trình viên đều hướng tới nếu muốn tiếp tục gắn bó với chuyên môn thay vì chuyển hẳn sang quản lý con người như PM.
Để từ một Developer (người thực thi) trở thành một Tech Lead (người dẫn dắt kỹ thuật), bạn cần một sự chuyển dịch lớn: Không chỉ là giỏi code hơn, mà là bắt đầu chịu trách nhiệm về công việc của những người khác.
Dưới đây là lộ trình 4 giai đoạn để bạn chuẩn bị cho vị trí này:
Giai đoạn 1: Trở thành Senior Developer (Làm chủ kỹ thuật)
Trước khi lãnh đạo người khác, bạn phải là một chuyên gia mà mọi người tin tưởng.
Viết Code chuẩn: Không chỉ là chạy được, mà phải là Clean Code, dễ bảo trì, dễ mở rộng.
Hiểu sâu về hệ thống: Đừng chỉ biết mỗi ngôn ngữ mình đang viết. Hãy hiểu cách Database vận hành, cách Cache hoạt động, và cách các API kết nối với nhau.
Làm chủ Debugging: Trở thành "thám tử" trong đội. Khi có lỗi khó, bạn là người cuối cùng có thể tìm ra nguyên nhân.
Giai đoạn 2: Phát triển tư duy "Kiến trúc sư" (System Thinking)
Tech Lead không nhìn vào từng dòng code, họ nhìn vào luồng dữ liệu.
Học về Design Patterns: Hiểu các mẫu thiết kế để giải quyết các vấn đề lập trình phổ biến.
Hiểu về Architecture: Tìm hiểu về Microservices, Monolithic, Serverless... Biết ưu và nhược điểm của từng loại để đưa ra lựa chọn đúng cho dự án.
Quan tâm đến chất lượng (QA): Học cách thiết lập quy trình Unit Test, Integration Test để đảm bảo đội ngũ không tạo ra "nợ kỹ thuật" (Technical Debt).
Giai đoạn 3: Rèn luyện kỹ năng mềm (Leadership & Communication)
Đây là rào cản lớn nhất khiến nhiều Dev giỏi không thể lên làm Lead.
Kỹ năng Code Review: Thay vì nói "Chỗ này sai rồi", hãy học cách góp ý: "Chỗ này nếu làm theo cách X sẽ tối ưu hơn vì...". Mục tiêu là giúp đồng đội giỏi lên.
Giao tiếp phi kỹ thuật: Tập giải thích một vấn đề kỹ thuật phức tạp cho PM hoặc BA bằng ngôn ngữ bình dân.
Ra quyết định: Tech Lead phải là người dám "chốt" công nghệ. Bạn cần học cách phân tích thiệt hơn để đưa ra quyết định cuối cùng khi cả đội đang tranh cãi.
Giai đoạn 4: Quản lý quy trình và Con người
Bắt đầu chạm vào ranh giới của quản lý.
Hiểu về DevOps & CI/CD: Biết cách tự động hóa quy trình để đội ngũ giải phóng sức lao động thủ công.
Mentoring (Cố vấn): Hãy thử kèm cặp một bạn Junior hoặc Intern. Nếu bạn có thể giúp họ từ chưa biết gì thành làm được việc, bạn đã có tố chất của một Leader.
Quản lý kỳ vọng: Học cách nói "Không" với PM/PO khi họ đưa ra những yêu cầu kỹ thuật bất khả thi hoặc đe dọa đến sự ổn định của hệ thống.
Danh sách các kỹ năng/công cụ cần tích lũy:
| Nhóm kỹ năng | Từ khóa cần tìm kiếm |
| Kỹ thuật chuyên sâu | System Design, Cloud Computing (AWS/Azure), Security Best Practices. |
| Quy trình | Agile/Scrum, CI/CD Pipelines, Git Flow, Disaster Recovery. |
| Con người | Conflict Resolution (Giải quyết xung đột), Effective Feedback, Time Management. |
Một lời khuyên thực tế:
Đừng đợi đến khi được bổ nhiệm mới làm Lead. Hãy bắt đầu bằng việc:
Xung phong giải quyết những module khó nhất.
Chủ động cải tiến quy trình viết code của nhóm.
Hỗ trợ đồng nghiệp khi họ gặp khó khăn.
Khi mọi người trong đội bắt đầu tự động tìm đến bạn để hỏi ý kiến mỗi khi gặp vấn đề khó, lúc đó bạn đã thực sự là một Tech Lead dù chức danh chính thức có là gì đi nữa.
0 Comments
Đăng nhận xét